Również literatura powojenna dostarcza nam apokaliptycznych wizji świata.

Również literatura powojenna dostarcza nam apokaliptycznych wizji świata. Przykładem są Szewcy Witkiewicza. Jest to dramat przedstawiający przemiany polityczne, mające również odniesienie do ówczesnej Polski – kolejne etapy przejmowania władzy przez nowe siły zdolne do pokonania poprzedniej ekipy. Efekty kolejnych zrywów społecznych prowadzą ostatecznie do pesymistycznej i groźnej wizji przyszłości.
Wszystko zaczyna się od tradycyjnego ustroju kapitalistycznego umieszczonego w realiach międzywojennej Polski. Pokazane są tu podziały społeczne, antagonizmy między innymi; widzimy narzekających na swoje życie i egzystencję szewców i uzależnienie od takich ludzi jak prokurator Scurvy. Ci pierwsi marzą o rewolucji, która zmieniłaby ich sytuację, drudzy żyją w strachu przed jej ko sekwencjami. Aby ubiec wybuch buntu, jaki mogliby spowodować szewcy, Scurvy dokonuje zamachu przy pomocy organizacji Dziarskich Chłopców. Zaprowadzone zostają rządy dyktatorskie, powstaje ustrój totalitarny, w którym gnębi się ludzi i zmusza się ich do ślepej wierności przywódcy, szewcy zostają skazani na przymusową bezczynność – zakazano im bowiem pracować.
Szewcy ostatecznie nie wytrzymują presji bezczynności i przełamują barierę oddzielającą ich od warsztatu i zaczynają na nowo pracować; przy okazji dokonują kolejnego przewrotu i przejmują władzę. Następuje odwrócenie ról – szewcy górują, a dotychczasowi władcy zostają obaleni i poniżeni, powstaje ustrój komunistyczny. Wydaje się, że rewolucja dokonana przez szewców położy kres dotychczasowemu pojmowaniu władzy. Tymczasem, zgodnie z proroctwem ich przywódcy -Sajetana, władza pozostaje niezmienna, zaś odmienia tego, kto ją sprawuje. Wygodne, dostatnie życie szewców pozwala Czeladnikom zapomnieć o dawnych ideałach. Kiedy Sajetan domaga się idei i nie przestaje filozofować, postanawiają go zabić, by nie kompromitował rewolucji. Teraz oni posługują się siłą, nie pamiętając o tym, że kiedyś takie postępowanie było przyczyną ich nieszczęść. Nie tylko eliminują Sajetana, ale brutalnie przepędzają chłopów, którzy przyszli upomnieć się o poprawę ich losu.
Kolejną fazą politycznej rzeczywistości jest technokracja. Tego przewrotu dokonuje silny osobnik – Hiper robociarz anarchista, wyposażony w bombę i granaty, który bez trudu opanowuje wystraszonych reprezentantów poprzednich systemów. Technokracja otwiera nowy etap w dziejach społeczeństwa – oddaje rządy w ręce urzędników, dyrektorów, techników, którzy szczęście narodu wiążą z wprowadzeniem zdobyczy nauki i techniki.
Żadna z ukazanych tu form ustrojowych nie była doskonała i godna utrzymania. Bodźcem przemian było jedynie marzenie o dobrobycie i władzy, nie zaś idea zdolna zjednoczyć społeczeństwo, wprowadzić równość i powszechne szczęście.
Witkacy pokazuje, że rewolucja nie ma żadnego sensu i co więcej jest szkodliwa dla społeczeństwa – wymierzona jest definitywnie przeciwko jednostce, prowadzi do zagłady indywidualizmu. Ostatecznie rewolucja niszczy wszystko, łącznie ze swoimi twórcami i prowadzi do zagłady ludzkości.

Dodaj komentarz

Wymagane pola są oznaczone *.